ALMENNT UM LEIÐANGURINN OG LEIÐINA SEM GENGIN VERÐUR

Leiðangursmenn eru þeir Ólafur Örn Haraldsson alþingismaður og leiðangursstjóri (50), Haraldur Örn Ólafsson lögmaður (26) og Ingþór Bjarnason sálfræðingur (47). Gengin verður á skíðum 1.200 km löng leið og er áætlað að gangan taki um 60 daga. Þetta er fyrsta ganga Íslendinga á Suðurpólinn.

Ferðin hefst í nóvember
Leiðangursmenn fljúga frá Íslandi með allan sinn farangur 2. nóvember 1997. Fyrsti áfangastaður verður Punta Arenas í Chile en þaðan er styst að fljúga til Suðurskautslandsins. Þann 8. nóvember verður svo flogið frá Punta Arenas til Suðurskautslandsins. Það er flugfélagið ANI (Adventure Network International) sem sér um að koma mönnum og búnaði heilu og höldnu til Suðurskautslandsins. Lent verður í búðum sem nefndar eru eftir fjallinu Patriot Hills en þar eru bækistöðvar ANI. Flogið verður með Hercules flugvél sem fyrirtækið hefur yfir að ráða. Flugleið þessi er löng en flogið er yfir hið fræga Drake sund og er því ástæða til að gæta fyllstu varkárni. Lent er á flugbraut sem er gerð úr glæra ís og mynduð af náttúrunnar hendi.

Skíðagangan langa
Skíðagangan langa hefst þar sem Ronne íshellan mætir Suðurskautslandinu, en það er hulið Suðurskautsjöklinum. Þessi staður nefnist Hercules Inlet og þangað verða leiðangursmenn fluttir á snjóbíl 11. nóvember 1997. Leiðangursmenn fá engar birgðir sendar á leiðinni á pólinn og draga því allan búnað og mat með sér á sleðum (e. unsupported). Eru einungis fimm ár síðan þetta var fyrst gert. Þeir verða einir síns liðs alla ferðina og án utanaðkomandi aðstoðar. Frá Hercules Inlet eru um 1.111 km í beinni loftlínu á Suðurpólinn en gera má ráð fyrir að gengin vegalengd verði nálægt 1.200 km. Hæðarhækkun er 2.830 metrar. Skíðagangan mun taka um tvo mánuði og verður sofið í tjaldi allan tímann.

Frost og skaflar
Yfirborð jökulsins er óslétt þar sem víða eru svokallaðir rifskaflar (sastrugi) sem myndast vegna stöðugra vinda sem blása árið um kring. Rifskaflar eru harðir og hvassbrýndir skaflar og er oft erfitt að draga þunga sleðana yfir þá. Skaflar þessir eru helsti farartálminn á leiðinni. Þegar upp á hásléttu Suðurskautsins er komið verður skíðafærið einnig mjög erfitt við að eiga og líkist einna helst sandi. Búast má við töluverðum mótvindi þar sem ríkjandi vindáttir eru frá hásléttunni þar sem Suðurpóllinn er og til strandar. Suðurskautið er kaldasti staður jarðar og má búast við allt að -40°C kulda undir frostmarki þrátt fyrir að hlýjasti árstíminn fari nú í hönd á þessu svæði jarðar.

Dagur á Suðurskautslandinu
Hefðbundinn dagur á skíðagöngunni löngu hefst á því að skríða úr heitum svefnpokanum út í nístandi frostið. Fyrsta morgunverkið er að líta til veðurs og kanna hitastig og vind. Síðan er hafist handa við að kveikja á prímus, bræða snjó og hita morgunmat. Þegar menn hafa fengið nóg af fitu og vatni til að takast á við daginn er búnaði pakkað niður í sleðana og tjaldið tekið niður. Gengið er í 10 klukkustundir en stuttar hvíldarstundir eru á tveggja tíma fresti. Meðaltals vegalengd sem gengin er daglega verður um 20 kílómetrar; styttra í fyrstu en lengra eftir því sem á líður. Í lok dags er tjaldið sett upp, kveikt á prímus og kvöldmatur eldaður og er það Mountain House, frostþurrkaður matur. Eftir að snjór hefur verið bræddur og skrifað í dagbækur er lagst til hvílu í um 8 klukkustundir þar til nýr dagur tekur við. Leiðangursmenn þurfa að vera vel á sig komnir líkamlega og andlega. Góður andi og traust manna á milli skiptir afar miklu máli.

Útbúnaður
Allur búnaður leiðangursins er fenginn frá versluninni Útilífi í Glæsibæ. Til ferðarinnar er valinn sá besti og léttasti búnaður sem völ er á í dag. Leitast hefur verið við að velja íslenskan búnað eftir því sem kostur er og má sem dæmi nefna Cintamani-fatnaðinn sem Folda á Akureyri framleiðir. Til að ákvarða nákvæma staðsetningu er notað Magellan GPS-staðsetningartæki. JVC stafræn myndbandsupptökuvél er með í för. Á fótum eru sérhannaðir norskir skór sem byggja á gamalli reynslu og nútíma tækni og notuð eru sterk skíði með stálköntum. Sofið er í léttu þriggja manna tjaldi sem þolir hin verstu veður. Meðferðis er Argos gervihnattasendir sem miðlar upplýsingum heim til Íslands um staðsetningu hverju sinni auk sérstakra merkja sem valin eru og gefa til kynna hvernig ferðin gengur að öðru leyti. Þannig geta landsmenn fylgst með framgangi leiðangursins dag frá degi.

Matur
Maturinn sem hafður var meðferðis í Grænlandsleiðangurinum 1993 reyndist frábærlega. Leiðangursmenn töldu því enga ástæðu til að breyta matseðlinum frá því sem þá var. Maturinn er byggður upp af frostþurrkuðum mat (Mountain House), reyktri svínasíðu, pemmikani (þurrkuðum kjötgraut), íslensku smjöri, salami frá Ali, þorsklifur frá Fiskanesi, Alpen múslí, Ryvita hrökkbrauði, Nóa-Síríus súkkulaði og Nabisco kexi. Mikilvægt er að drekka nægilegan vökva og þurfa leiðangursmenn að bræða snjó í samtals 15 lítra af vatni á dag. Helstu drykkir eru Swiss-Miss kakó, Orient Select te og Cebe sítrónute.

Suðurpólnum náð!
Eftir tveggja mánaða þrotlausa göngu yfir hinn úfna jökul Suðurskautsins mun leiðangurinn ná Suðurpólnum. Íslendingar munu þá í fyrsta skipti standa á þessum syðsta, kaldasta og einangraðasta stað jarðarinnar. Atburðurinn verður rækilega festur á filmu en ekki er unnt að ná talsambandi til Íslands. ANI mun sækja leiðangursmenn á lítilli flugvél á Suðurpólinn og fljúga með þá til Patriot Hills. Þaðan verður síðan flogið sömu leið til baka, til Punta Arenas í Chile. Að lokum verður flogið heim til Íslands og er heimkoman áætluð í lok janúar 1998.

Umsjón: asdis@vortex.is

© 1997 - Öll réttindi áskilin